2026 Lisanssız GES Rehberi: Aylık ve Saatlik Mahsuplaşmanın Yatırım Geri Dönüş Süresine Etkisi
Lisanssız tesislerde saatlik mahsuplaşma, 2026 yılı itibarıyla lisanssız güneş enerjisi yatırımlarında geri dönüş süresini doğrudan etkileyen en kritik unsurlardan biridir. Mevcut uygulamada lisanssız üretim tesislerinde aylık mahsuplaşma esas alınırken, 2026 yılı itibarıyla saatlik mahsuplaşmaya geçilebileceğine yönelik önemli bir düzenleme gündeme gelmiştir.
Bu kapsamda, 5 Aralık 2025 tarihinde EPDK tarafından yayımlanan taslak mevzuatta, lisanssız elektrik üretim tesisleri için saatlik mahsuplaşmaya ilişkin hükümler yer almış, ancak henüz resmî olarak yürürlüğe girmemiştir. Buna rağmen, yatırımcıların bu olası değişikliğin finansal etkilerini önceden analiz etmesi büyük önem taşımaktadır.
Bu yazıda, aylık ve saatlik mahsuplaşma modelleri somut örnek hesaplar üzerinden karşılaştırılmakta ve geri dönüş süresine etkisi net şekilde ortaya konulmaktadır.
Lisanssız GES Aylık Mahsuplaşma Nedir?
Aylık mahsuplaşma modelinde, lisanssız GES tesisinde üretilen elektrik enerjisi ile aynı ay içerisinde tüketilen elektrik miktarı karşılaştırılır. Ay sonunda üretim ve tüketim farkı esas alınarak mahsuplaşma yapılır.
Bu modelde üretim ve tüketimin gün veya saat bazında birebir örtüşmesi gerekmez. Gündüz saatlerinde üretilen fazla enerji, ay içerisinde akşam veya gece saatlerinde gerçekleşen tüketimle mahsuplaştırılabilir. Bu sayede üretilen enerjinin büyük bir bölümü daha yüksek birim bedel üzerinden değerlendirilir.
Lisanssız GES Saatlik Mahsuplaşma Nedir?
Saatlik mahsuplaşma; lisanssız GES tesisinde üretilen elektriğin, yalnızca üretimin gerçekleştiği saat içerisindeki tüketim ile mahsuplaştırılması esasına dayanır.
Bu modelde, aynı saat içerisinde tüketimi aşan üretim miktarı mahsuplaşma kapsamına girmez ve doğrudan şebekeye satışa konu olur. Şebekeye satılan bu enerji, mahsuplaşma kapsamında değerlendirilen enerjiye kıyasla daha düşük birim bedelle fiyatlandırılır.
Özellikle tüketimin akşam ve gece saatlerinde yoğunlaştığı sanayi tesislerinde, saatlik mahsuplaşma yatırım geri dönüş süresi üzerinde belirgin bir baskı oluşturur.
Örnek Yatırım Senaryosu (1 MW Çatı GES)
Aşağıdaki hesaplamalar, tamamen örnek ve karşılaştırma amacıyla hazırlanmıştır.
Temel Varsayımlar
- Kurulu güç: 1 MW Çatı GES
- Yatırım bedeli: 450.000 USD
- Yıllık üretim: 1.350.000 kWh/yıl
- Mahsuplaşma bedeli: 0,09 USD/kWh
- Şebekeye satış bedeli: 0,05 USD/kWh
- Yıllık işletme gideri: 10.000 USD
- Finansman maliyeti: Hariç
Senaryo 1: Aylık Mahsuplaşma
Bu senaryoda, üretilen enerjinin tamamının aylık bazda tüketimle mahsuplaştığı varsayılmıştır.
Yıllık Gelir Hesabı
- 1.350.000 kWh × 0,09 USD/kWh = 121.500 USD (brüt gelir)
Net Nakit Akışı
- 121.500 − 10.000 = 111.500 USD / yıl
Basit Geri Dönüş Süresi
- 450.000 / 111.500 ≈ 4,0 yıl
Senaryo 2: Saatlik Mahsuplaşma
(%60 Aynı Saat Tüketim – %40 Şebekeye Satış)
Bu senaryoda, üretimin %60’ının aynı saat içinde tüketimle mahsuplaştığı, %40’ının ise şebekeye satışa konu olduğu varsayılmıştır.
Enerji Dağılımı
- Mahsuplaşan enerji: 810.000 kWh
- Satışa giden enerji: 540.000 kWh
Yıllık Gelir Hesabı
- Mahsuplaşma geliri: 810.000 × 0,09 = 72.900 USD
- Satış geliri: 540.000 × 0,05 = 27.000 USD
Toplam brüt gelir: 99.900 USD / yıl
Net Nakit Akışı
- 99.900 − 10.000 = 89.900 USD / yıl
Basit Geri Dönüş Süresi
- 450.000 / 89.900 ≈ 5,0 yıl
Aylık ve Saatlik Mahsuplaşma Karşılaştırma Tablosu
| Kriter | Aylık Mahsuplaşma | Saatlik Mahsuplaşma |
|---|---|---|
| Yıllık Üretim | 1.350.000 kWh | 1.350.000 kWh |
| Ortalama Birim Gelir | 0,09 USD/kWh | 0,074 USD/kWh |
| Yıllık Brüt Gelir | 121.500 USD | 99.900 USD |
| Yıllık İşletme Gideri | 10.000 USD | 10.000 USD |
| Net Nakit Akışı | 111.500 USD | 89.900 USD |
| Geri Dönüş Süresi (Finansman Maliyeti Hariç) | ~4,0 yıl | ~5,0 yıl |
Değerlendirme ve Sonuç
Bu örnek senaryoda, aynı üretim tesisi için saatlik mahsuplaşma kapsamında üretimin %40’ının tüketim fazlası olması ve daha düşük birim bedelle şebekeye satılması durumunda, yıllık net nakit akışının yaklaşık %19 oranında azaldığı ve yatırımın geri dönüş süresinin yaklaşık 1 yıl uzadığı görülmektedir.
5 Aralık 2025 tarihinde yayımlanan EPDK taslak mevzuatı henüz yürürlüğe girmemiş olsa da, saatlik mahsuplaşma ihtimali lisanssız GES yatırımlarında tüketim profili analizini her zamankinden daha kritik hâle getirmektedir. Bu kapsamda yalnızca toplam tüketim miktarı değil, tüketimin gün ve saat bazındaki dağılımı da yatırım performansı açısından belirleyici olmaktadır.
Üretim ile tüketim saatleri arasında belirgin uyumsuzluk bulunan tesislerde, tüketim fazlası üretimin daha düşük birim bedelle şebekeye satışa konu olmasını sınırlamak amacıyla enerji depolama çözümleri önemli bir dengeleyici unsur olarak gündeme gelmektedir. Depolama sistemleri sayesinde, gündüz üretilen elektrik daha sonra tesiste tüketilerek mahsuplaştırılabilmekte; bu sayede saatlik mahsuplaşmanın yatırım geri dönüş süresi üzerindeki olası olumsuz etkileri azaltılabilmektedir.
Önümüzdeki dönemde, üretim ve tüketim saatlerinin örtüşme oranı ile birlikte, üretimin hangi ölçüde aynı saat içerisinde değerlendirilebildiği; gerek depolamalı gerekse depolamasız lisanssız GES projelerinde yatırım kararlarını belirleyen temel faktörlerden biri olacaktır.